Bydgoszcz i okolice: Music-Musik

Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Music-Musik. Pokaż wszystkie posty

czwartek, 1 lutego 2018

Bydgoszcz była potentatem w produkcji fortepianów

W Bydgoszczy począwszy od połowy 19 wieku działało szereg firm produkujących fortepiany i pianina. Mimo, że niektóre firmy, których właścicielami byli Niemcy, po uzyskaniu przez Polskę niepodległości przeniosły się do Gdańska, to w okresie miedzywojennym Bydgoszcz stała się krajowym potentatem w produkcji instrumentów klawiszowych.

Pianino K. Chamski, Kazimierz Chamski (1930-31), producent pianin w Bydgoszczy. Instrument należał do Andrzeja Szwalbego, inicjatora kolekcji zabytkowych fortepianów w Ostromecku.

K. Chamski, Kazimierz Chamski (1930-31) – wytwórnia pianin w Bydgoszczy, działająca zaledwie przez półtora roku. Firma powstała i upadła w okresie wielkiego kryzysu ekonomicznego z lat 1929-1935. Wytwórnia proponowała własne pianina, które dziś bardzo rzadko spotyka się na rynku wtórnym.
Inne i to tylko niektóre z bydgoskich fabryk instrumentów: „Fabryka fortepianów i pianin, Max Gebhardt fabryka pianin w Bydgoszczy, W. Jahne zakład produkcji pianin, Julian Kielbich „Wielkopolska Fabryka Instrumentów Muzycznych”, Otton Majewski producent pianin, Bruno Sommerfeld największa i najsłynniejsza bydgoska wytwórnia fortepianów i pianin, M. Wendler produkcja pianin, Stanisław Wojdylak najmniejsza wytwórnia pianin oraz skład instrumentów w Bydgoszczy.
Logo firmy Eugen A. Wiszniewski z okresu produkcji instrumentów w Gdańsku

Fortepian J.B. Wiszniewski Danzing - po lewej

Bruno Sommerfeld – fortepianomistrz, w latach 1905-1939 prowadził fabrykę i skład fortepianów w Bydgoszczy, ul. Elisabethstr. 47a i 56, w latach międzywojennych ze składem ul. Śniadeckich 56/2 i ul. Promenada 2 oraz fabryką ul. Pomorska, przeniesioną w 1925 na ul. Gdańską 102, przejściowo 1921-22 pod firmą Bracia Sommerfeld (wraz z Ernestem Sommerfeldem). Firma założona przez Brunona Sommerfelda w Bydgoszczy, w 1905 roku, z początkiem XX wieku była największą fabryką fortepianów w Polsce.

Pianino Sommerfeld Bromberg, Bydgoszcz

Źródła: arspolonica.ocross.net, popierambydgoszcz.pl, zabytkoweinstrumenty.blog.pl, palacwostromecku.pl oraz książka-album "Kolekcja zabytkowych fortepianów im. Andrzeja Szwalbego w Ostromecku" aut. Beniamin Vogel.

Na zdjęciach eksponaty z kolekcji Zabytkowych Fortepianów prezentowanej w Pałacu Mostowskich w Ostromecku. Fot. Elżbieta Fazel.

O kolekcji Zabytkowych Fortepianów im. Andrzeja Szwalbego w Ostromecku pod Bydgoszczą na tym blogu także Tutaj oraz Tutaj

środa, 20 grudnia 2017

Szczepan Jankowski - organista-wirtuoz z Bydgoszczy

„Pójdziemy do kościoła na plac Piastowski - pisał Jerzy Sulima Kamiński w „Moście Królowej Jadwigi”. - Pod koniec mszy organista Jankowski zagra na organach coś, co przejmuje do szpiku kości.
Szczepan Jankowski

Szczepan Jankowski (1900-1990), polski niewidomy kompozytor, organista-wirtuoz i dyrygent z kościoła pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa przy placu Piastowskim w Bydgoszczy.
Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa przy placu Piastowskim w Bydgoszczy

Szczepan Jankowski był synem kowala z Wudzyna pod Bydgoszczą, stracił wzrok w wieku 9 lat. Trafił do szkoły dla niewidomych przy ulicy Krasińskiego w Bydgoszczy. Począwszy od 1915 roku Jankowski uczył się w konserwatorium w Bydgoszczy, następnie w Poznaniu. W 1935 roku rozpoczął studia na akademi muzycznej w Lipsku i Monachium. Uzyskał stypendium na studia w Paryżu ale uniemożliwił mu je wybuch wojny.

Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Bydgoszczy, organy. Fot. Elżbieta Fazel.

Od początku lat 20 ubw. był organistą w kościele pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa w Bydgoszczy - Link. Kierował również chórami. W czasie wojny w utwory liturgiczne wplatał muzykę patriotyczną. Jego organy organy były skrzynką kontaktową, w której przechowywano ulotki, był wzywany na gestapo, a nawet musiał opuścić zajmowane mieszkanie.

Tablica upamiętniająca Szczepana Jankowskiego na domu przy ul. Śniadeckich 55, w którym mieszkał.

Skomponował ponad sto trzydzieści utworów, przeznaczonych głównie na czterogłosowy chór żeński. Wśród najważniejszych można wymienić 4 msze: Missa In honorem Beatae Mariae Virginnae auxili In Fidelium, Missa Stella Maris, Msza polska „U Twych ołtarzy”, Msza polska „W Twej Świątyni”. Nuty zapisywał alfabetem Braille’a. Po wojnie sporo koncertował, dyrygował też trzema chórami.

Grób Szczepana Jankowskiego na cmentarzu NSPJ w Bydgoszczy

W 1964roku Szczepan Jankowski otrzymał od papieża Pawła VI medal "Pro Ecclesia et Pontifice". Dnia 3 kwietnia 2008 roku nastąpiło odsłonięcie tablicy pamiątkowej z brązu umieszczonej na budynku przy ul.Śniadeckich 55 (tam mieszkał Szczepan Jankowski), a 2 lata później jego imieniem nazwano ulicę obok kościoła z którym przez tyle lat życia był związany.
Bydgoszcz, ul. Śniadeckich 55 - dom na przeciwko kościoła NSJP, w którym mieszkał Szczepan Jankowski.

Źródła: idn.org.pl, archiwummuzyczne.pl, tekst: Katarzyna Bogucka, Express Bydgoski Środa, 26 Marca 2008.