Kościół w Dąbrowie k/Mogilna

Dąbrowa to wieś gminna położona na północ od Mogilna, w woj. kujawsko-pomorskim - 60 km na południe od Bydgoszczy.
Kościół parafialny w Dąbrowie

Dąbrowa pierwszy raz została wymieniona w 1357 r. jako własność Nałęczów z Chomiąży.
Kościół parafialny w Dąbrowie k/Mogilna.

W Dąbrowie znajduje się neobarokowy kościół Najświętszej Marii Panny Królowej Polski z 1912 r. (pierwotnie protestancki) o wystroju neobarokowym z elementami wcześniejszymi.

Neo-barokowy kościół w Bydgoszczy-Fordonie

Neobarokowy Kościół  pw. św. Mikołaja w Bydgoszczy - Fordonie.

Budowę świątyni ukończono przed wybuchem II w.ś.  We wrześniu 1939 kościół został uszkodzony podczas bombardowań.  W 1980 w wyniku uderzenia pioruna, spłonęła wieża kościelna. W efekcie przeprowadzonego remontu w 1982 zmieniono barokowy hełm wieży i obito go blachą miedzianą. Kolejna poważna renowacja miała miejsce w latach 90. 

Neobarokowy Kościół  pw. św. Mikołaja w Bydgoszczy - Fordonie

Kościół św. Mikołaja jest najstarszą budowlą sakralną Fordonu, choć większość murów obecnej świątyni zostało zbudowanych w latach międzywojennych.

Kościół  pw. św. Mikołaja w Bydgoszczy - Fordonie, wnętrze

Pierwszy drewniany kościół został zbudowany po drugiej lokacji miasta przez Władysława Jagiełłę w 1424. Wcześniej na nabożeństwa mieszczanie udawali się do Wyszogrodu do kościoła św. Marii Magdaleny, który stanowił najstarszy kościół parafialny w okolicy, istniejący co najmniej od XII wieku.

Kościół  pw. św. Mikołaja w Bydgoszczy - Fordonie, ołtarz boczny w prezbiterium z rzeźbą św. Józefa

Zniszczenie Wyszogrodu w 1330 spowodowało translokację ośrodka osadniczego 2 km na wschód w rejon dzisiejszego miasta Fordonu. Późniejsze lokacje Władysława Opolczyka i Władysława Jagiełły utwierdziły ten stan.

Kościół  pw. św. Mikołaja w Bydgoszczy - Fordonie, ambona

Fot. Elżbieta Fazel.

Maj, 2018.

Kościół Parafialny w Nowej Wsi Wielkiej

Parafialny Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Nowej Wsi Wielkiej - na trasie Bydgoszcz-Inowrocław, woj. kujawsko-pomorskie.  Zbudowany w stylu neogotyckim w 1867 roku.

Do zakończenia II wojny światowej pełnił funkcję zboru ewangelicko-augsburskiego. Po przekazaniu budynku Kościołowi Katolickiemu był kilkakrotnie odnawiany.
Kościół w Nowej Wsi Wielkiej

Wnętrze poprzez swój emporowy układ, wyposażenie i elementy wystroju odpowiada stylistyce kościołów ewangelickich. Na czołowej ścianie podziwiać można wielki obraz przedstawiający Chrystusa Króla adorowanego przez dwóch aniołów oraz przez osiemnastu świętych i błogosławionych polskich. Sceny figuralne wykonał artysta malarz Kazimierz Drapiewski, zaś dekorację ornamentalną Marian Gierszewski.
Kościół w Nowej Wsi Wielkiej - wnętrze

Ołtarz Główny autorstwa bydgoskich artystów Alfonsa Górnego (rzeźby) i Jana Zacholskiego (prace malarskie i pozłotnicze). Po obu stronach obrazu Niepokalanej umieszczono figury św. Kazimierza Królewicza i św. Stanisława Kostki.
Kościół w Nowej Wsi Wielkiej - ołtarz główny

Dziękujemy Ks. Proboszczowi za ciekawe informacje związane z remontem świątyni.
Fot. Elżbieta Fazel.

Maj, 2018.

Neo-gotycki kościół we wsi Dobrcz

Kościół parafialny p.w. św. Wawrzyńca we wsi gminnej Dobrcz, ok. 20 km na północ od Bydgoszczy. Wzniesiony w latach 1850-59.
Kosciół we wsi Dobrcz

W roku 1894 wnętrze, jak i częściowo mury uległy zniszczeniu w pożarze. Odbudowa która miała miejsce w latach 1897-1898 nadała światyni cechy neogotyckie. Dobudowano także 30 metrową kwadratową wieżę przy północno-zachodnim rogu.
Kościół parafialny w Dobrczu

Po II w.ś. budynek kilkakrotnie modernizowano. We wnętrzu kościoła warto zwrócić uwagę na wspaniałe organy z przełomu XIX i XX wieku firmy E. Sauer z Frankfurtu nad Odrą.

Kościół we wsi Dobrcz - widok od strony absydy

Fot. Elisabeth Fazel.

Kwiecień, 2018.

Dolina Śmierci w Fordonie - Bydgoska Golgota XX wieku

Sanktuarium Królowej Męczenników, Kalwaria Bydgoska – Golgota XX wieku. Dolina Śmierci w bydgoskiej dzielnicy Fordon.
"Brama do Nieba" w Dolinie Śmierci, Bydgoszcz-Fordon. Jej autorem jest artysta rzeźbiarz Jacek Kucaba. 

Zbrodni w dolinie Dolinie Śmierci dopuścili się jesienią 1939 Niemcy. Zginęło tam co najmniej 1400 Polaków i Żydów, w tym kwiat bydgoskiej inteligencji (Intelligenzaktion). Dokładną liczbę zamordowanych bydgoszczan nie ustalono do dzisiaj. Pierwszą egzekucję mieszkańców Bydgoszczy przeprowadzono w fordońskiej „Dolinie Śmierci” w dniu 10 października 1939 r., a kolejne odbywały się aż do 26 listopada 1939 r.
Stacja XII Drogi Krzyżowej (śmierć na Krzyżu), Dolina Śmierci Bydgoszcz - Fordon

Główny monument – stacja XII (śmierć na Krzyżu) ma charakter wysokiej ściany zbudowanej z 716 modułów greckich krzyży, zwieńczonej wizerunkami polskich orłów. Ściana nawiązuje do Ściany Płaczu w Jerozolimie, a jej najważniejszym elementem jest wizerunek Chrystusa Zwycięskiego w ażurowym krzyżu otoczonym przez mniejsze, symbolizujące męczenników z Doliny Śmierci. Całość kompozycji stanowi rodzaj "bramy do nieba" i jest połączeniem dwóch symboli: cierpienia i zbawienia (krzyża i muru). Płaszczyzna muru jest otwarta, tak aby nowe krzyże mogły wciąż się dołączać, budując mur w nieskończoność. Przez mur można przejść i zobaczyć panoramę Fordonu, co stanowi symbol przekroczenia przeszłości, która dała fundament pod teraźniejszość. (Wiki).

Rzeżba "Idący na stracenie" autorstwa Józefa Makowskiego w Dolinie Śmierci w Bydgoszczy.

Das Tal des Todes liegt in Fordon, einem Stadtteil von Bydgoszcz (dt.:Bromberg) im Norden von Polen. Während des Zweiten Weltkrieges fanden hier Massenexekutionen durch die Deutschen führten an polnischen Zivilisten statt.  Ehre und Ruhm den Helden und ermordet !

Bydgoscy nauczyciele eskortowani przez tak zwany "Volksdeutscher Selbstschutz" idą na śmierć. Fot. Domena Publiczna.

Bazylika Matki Boskiej Królowej Męczenników w Bydgoszczy - Fordonie. Od 2008 stanowi część Sanktuarium Królowej Męczenników, Kalwaria bydgoska – Golgota XX wieku. Pomysł wezwania świątyni oraz jej lokalizacja jest formą uczczenia ofiar mordu, jakiego w pobliskiej Dolinie Śmierci dopuścili się jesienią 1939 Niemcy.

Valley of Death in Fordon, Bydgoszcz, Poland, is a site of German mass murder committed at the beginning of World War II; and a mass grave of 1,200 – 1,400 Poles and Jews murdered in October and November 1939 by the local German Selbstschutz and the Gestapo. Eternal glory and memory to the heroes and murdered! 

Pomnik w Dolinie Śmierci, Bydgoszcz - Fordon

31 sierpnia 1975 r. na wzgórzu nad „Doliną Śmierci” odsłonięto pomnik autorstwa Józefa Makowskiego poświęcony zamordowanym w tym miejscu mieszkańcom Bydgoszczy. Jego kompozycja stylizuje złamane kłosy zboża na wysokich kolumnach jak wyciągnięte ku niebu ręce męczenników. Śmierć i rozkwitające życie.

Sanktuarium Królowej Męczenników, Kalwaria bydgoska. Widok na dzielnicę Fordon.

Część głównego monumentu Kalwarii Bydgoskiej. Polski Orzeł w fordońskiej Dolinie Śmierci.

Bydgoszcz, Dolina Śmierci w Fordonie. Symboliczne groby.

Cześć i chwała bohaterom! Wieczna pamięć zamordowanym! R.I.P.

Fot. Elżbieta Fazel.

Kościół we wsi Brzoza pod Bydgoszczą

Neoklasycystyczny kościół pw. Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski z 1938 roku we wsi  Brzoza  pod Bydgoszczą, gm. Nowa Wieś Wlk. 

Lokalizację kościoła wybrano nieprzypadkowo - w styczniu 1919 r. toczyły się tutaj walki w czasie powstania wielkopolskiego. Konsekracji kościoła dokonał kard. August Hlond, późniejszy prymas Polski. Kościół znajduje się przy drodze wojewódzkiej nr 254, w południowej części wsi Brzoza, w odległości ok. 10 km od miasta Bydgoszczy.
Kościół pw. Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski we wsi Brzoza

W czasie II wojny światowej kościół w Brzozie przejęli niemieccy ewangelicy. Polacy gromadzili się na modlitwie w Przyłękach, ale i tę świątynię wkrótce zamknięto. Na głównym ołtarzu ustawiono Grupę Ukrzyżowania wykonaną w 1937 roku przez bydgoskiego rzeźbiarza Bronisława Kłobuckiego pierwotnie dla kościoła Najświętszego Serca Pana Jezusa w Bydgoszczy.

Kościół pw. Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski we wsi Brzoza pod Bydgoszczą. Neobarokowe wnętrze.

Pomnik Powstańców Wielkopolskich w Brzozie koło Bydgoszczy znajduje się tuż obok parafialnego kościoła. Zniszczony przez Niemców w 1940 roku, został odbudowany w 2012 roku.

Pomnik Powstańców Wielkopolskich jest wierną repliką pomnika istniejącego w latach 1923-1940. Monument upamiętnia powstańców poległych w walkach o Brzozę w styczniu 1919 roku, kiedy to w wyniku bitwy z Niemcami zginęło tu dziewiętnastu młodych żołnierzy Pierwszego Pułku Grenadierów Kujawskich.

Polecane źródło: nowawieswielka.pl

Fot. Elżbieta Fazel.

Kościół św. Andrzeja Boboli w Bydgoszczy

Neogotycki kościół św. Andrzeja Boboli w Bydgoszczy.

Kościół zbudowano w latach 1901-1903 na obszarze niestniejącego już zamku przy pl. Kościeleckich. Do 1945 r. służył parafii ewangelicko-unijnej. W 1946 r. budynek przejęli jezuici (związani głównie z Wilnem), którzy wrócili do Bydgoszczy po 166 latach.
Kościół św. Andrzeja Boboli w Bydgoszczy (po lewej stara Hala Targowa).

Wieża kościoła św. Andrzeja Boboli wraz z krzyżem (75 m) czyni go najwyzszym budynkiem w Bydgoszczy.

Saint Andrew Bobola's Church is located in downtown Bydgoszcz, Poland, on Kościelecki Square. 
St Andrew Bobola Kirche Bydgoszcz /Bromberg/.

Fot. Elisabeth Fazel, pixabay.com

Stara Fara w Świeciu i Czterej Pancerni i Pies

Kościół Matki Bożej Częstochowskiej i św. Stanisława w Świeciu (woj. kujawsko-pomorskie)  nazywany także przez świecian Starą Farą.

Stara Fara w Świeciu zasługuje na miano jednej z najdłużej trwających budów sakralnych w Polsce! Budowa zabytkowego kościoła Św. Stanisława Biskupa w Świeciu rozpoczęła się w połowie XIV wieku i trwała około 300 lat. 
Świecie, Stara Fara za mgłą.

W międzyczasie Świecie zmieniło lokalizację - miasto przeniosło się na drugi brzeg rzeki i olbrzymia budowla sakralna stoi obecnie jakby "w szczerym polu". Widać to na zamieszczonych zdjęciach.

Świecie, Stara Fara

Oczywiście wojny z Krzyżakami i Potop Szwedzki zrobiły swoje. Do tego doszły zniszczenia dokonane przez Armię Czerwoną. Niestety po wojnie kompletu nieszczęść dopełniła dewastacja kościoła przez część okolicznych mieszkańców.

Świecie, Stara Fara

Odbudowy kościoła podjęto się dopiero w 1983 roku, zakończono w 1988. W 1990 utworzono parafię i do wezwania kościoła dodano tytuł Matki Boskiej Częstochowskiej. Prace remontowe trwają zresztą do dnia dzisiejszego.

Świecie, Stara Fara i fragmenty dawnych murów obronnych

Świątynia została wybudowana z cegły w stylu gotyckim w XV wieku (prezbiterium) i w połowie XVI wieku (nawy). Wezwanie św. Stanisława zostało przeniesione ze świątyni wcześniejszej położonej na terenie pomorskiego Świecia (obecnie teren Szpitala Psychiatrycznego). Nawa główna i wieża zostały ufundowane przez starostę świeckiego i wojewodę pomorskiego Jerzego Konopackiego.

Świecie, Stara Fara, wnętrze

Obok starej fary w Świeciu zobaczyć można nieźle zachowane fragmenty średniowiecznych obwarowań miejskich, w obrębie których zrekonstruowano Bramę Chełmińską.

Świecie, Stara Fara - dzwon z 1549 roku, przeniesiony z kościoła starofarnego.

Jako ciekawostkę można jeszcze dodać, że w połowie lat 60. ubw. w starej farze w Świeciu kręcono zdjęcia do kultowego serialu "Czterej pancerni i pies". Zniszczona Fara "wystąpiła" w w odcinku XVI - „Daleki patrol", stając się w pierwszych scenach scenerią randki Janka z Marusią, a na Wiśle w okolicach Chełmna zrealizowano sceny przeprawy przez Odrę i scenę pojmania załogi „Rudego” w XIII odcinku - „Zakład o śmierć". 1966.

Fot. Elisabeth Fazel.

O Świeciu na tym blogu Tutaj

Legenda Cudownego Obrazu - Matka Boska Świecka Tutaj

Świecie, luty 2017.

Fara w Inowrocławiu

Kościół św. Mikołaja w Inowrocławiu (fara), z końca 15 wieku - województwo kujawsko-pomorskie.

W latach 1320-1321 był miejscem procesu polsko-krzyżackiego o Pomorze Gdańskie. W trakcie procesu, w odpowiedzi na jrzyżackie kłamstwa królowa Jadwiga wypowiedziała prorocze zdanie:
„Jeszcze póki żyję, Bóg wzdraga się was ukarać za wszystkie popełnione przez was zbrodnie, jednak po mojej śmierci Bóg dłonią mego męża, króla Władysława, was ukarze i będzie to cios śmiertelny. Nigdy więcej nie odrodzicie się, plemię plugawe”. Ta przepowiednia spełniła się w 1410 r.

Pomnik królowej Jadwigi na Inowrocławskim rynku

W roku 1431 Inowrocław został spalony przez krzyżaków. Farę trzeba było praktycznie wybudować od podstaw. W latach 1655-57 olbrzymich zniszczeń w całym Inowrocławiu dokonały wojska szwedzkie. W czasie zaboru pruskiego kościół był...magazynem soli. Kościół określany jest jako gotycki, chociaż obecna forma budowli jest efektem wielu prac i przebudów.
Kościół św. Mikołaja w Inowrocławiu

Kościół św. Mikołaja w Inowrocławiu

Kościół św. Mikołaja w Inowrocławiu - wnętrze w stylu barokowym i neoromańskim.

W sumie obiekt mało zbadany, a szkoda bo to jeden z najaważniejszych historycznych kościołów na Kujawach.
Fot. Elisabeth Fazel.
Wiecej o Inowrocławiu Tutaj

Bazylika Św. Wincentego à Paulo - Bydgoski Panteon

Bazylika mniejsza św. Wincentego à Paulo w Bydgoszczy. Wzorowana jest na rzymskim Panteonie. Wzniesiona w stylu neoklasycystycznym według projektu Adama Ballenstaedta (1880-1942). Zgromadzenie Księży Misjonarzy św. Wincentego à Paulo.

Kościół w stanie surowym ukończono pod koniec 1938 roku. 19 stycznia 1945 Niemcy podpalili kościół. Długotrwały proces odbudowy trwał do lat 90.  Od 1967 roku pracami nad odbudową kościoła kierował prof. Wiktor Zin (znany z telewizyjnego programu "Piórkiem i węgem"), który zaprojektował kopułę i ołtarz główny.
Bazylika w Bydgoszczy - wnętrze

Bazylika w Bydgoszczy - Matka Boska Częstochowska - relief ścienny

Bazylika w Bydgoszczy - ołtarz główny zaprojektowany przez prof. Wiktora Zina.

Ołtarz główny – zaprojektowany w całości przez Zina, składa się z monumentalnej grupy Ukrzyżowania i mozaiki. Ogromny krucyfiks, stojąca pod nim grupa Wincentego à Paulo z ubogimi, przedstawione są na tle mozaiki, która w abstrakcyjno-symbolicznym związku łączy się treściowo z grupą Ukrzyżowania. Dopełnieniem treściowym i symbolicznym ołtarza są dwie mozaiki na ścianach prezbiterium przedstawiające związane ze Wincentym à Paulo dzieła miłosierdzia chrześcijańskiego.

Bazylika w Bydgoszczy - ołtarz boczny - Św. Ludwika de Marillac (1591 -1660) – założycielka Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia.

Ołtarze boczne – wokół rotundy kościoła, podobnie jak w rzymskim Panteonie, umieszczono osiem edykuł – kapliczek. Każda z nich stanowi osobny, boczny ołtarz flankowany dwiema korynckimi kolumnami. W niszach umieszczone są posągi świętych.

Bazylika w Bydgoszczy - kopuła od wewnątrz

Kopuła – najbardziej monumentalny element wnętrza. Zgodnie z projektem prof. Wiktora Zina zamontowano w kasetonach kopuły rozety – stylizowane kwiaty polskie. W 108 kasetonach znalazły się 32 różne motywy rozet. Na żebrach kopuły umieszczono stylizowane „gwoździe”, rytmizujące wnętrze czaszy.

Bazylika w Bydgoszczy "Brama Miłosierdzia. Więcej na: Drzwi Błogosławieństw

Bazylika w Bydgoszczy - widok od zachodu

Bazylika w Bydgoszczy o zmierzchu

Źródło: Wikipedia

Fot. Elisabeth Fazel, 2016, 2017.