Przydrożna Kapliczka Maryjna we wsi Grabowo

Najstarsza przydrożna Kapliczka Maryjna w województwie kujawsko-pomorskim znajduje się w Grabowie koło Topolna (powiat świecki) przy drodze do Chrystkowa.

Kapliczka w Grabowie

Wybudowana została  w roku 1616 r. z fundacji Magdaleny Mortęskiej, przełożonej benedyktynek chełmińskich i pozostawała pod opieką Ojców paulinów z pobliskiego Topolna.

Kapliczka w Grabowie, dolina dolnej Wisły

Tutaj przebiegała wytyczona w roku 1349 w pobliskim Trzęsaczu granica między Polską a państwem zakonu krzyżackiego - co dodatkowo podkreśla historyczność tego miejsca.

Kapliczka w Grabowie - widok od strony drogi do Chrystkowa

Kapliczkę  w Grabowie otaczał mały cmentarzyk, którego pozostałości istnieją do dzisiaj. 

English summary: Wayside Marian Shrine (1616) in Grabowo village, Pomerania region, northen Poland. At this point in the 14th century, the border of Polish Kingdom and the state of the Teutonic Order took place.

W pobliżu warto zobaczyć: Chata mennonicka w Chrystkowie
oraz
Barokowy kościół w Topolnie

Fot. Elisabeth Fazel

Kościół w Dąbrowie k/Mogilna

Dąbrowa to wieś gminna położona na północ od Mogilna, w woj. kujawsko-pomorskim - 60 km na południe od Bydgoszczy.
Kościół parafialny w Dąbrowie

Dąbrowa pierwszy raz została wymieniona w 1357 r. jako własność Nałęczów z Chomiąży.
Kościół parafialny w Dąbrowie k/Mogilna.

W Dąbrowie znajduje się neobarokowy kościół Najświętszej Marii Panny Królowej Polski z 1912 r. (pierwotnie protestancki) o wystroju neobarokowym z elementami wcześniejszymi.

Kościół Parafialny w Nowej Wsi Wielkiej

Parafialny Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Nowej Wsi Wielkiej - na trasie Bydgoszcz-Inowrocław, woj. kujawsko-pomorskie.  Zbudowany w stylu neogotyckim w 1867 roku.

Do zakończenia II wojny światowej pełnił funkcję zboru ewangelicko-augsburskiego. Po przekazaniu budynku Kościołowi Katolickiemu był kilkakrotnie odnawiany.
Kościół w Nowej Wsi Wielkiej

Wnętrze poprzez swój emporowy układ, wyposażenie i elementy wystroju odpowiada stylistyce kościołów ewangelickich. Na czołowej ścianie podziwiać można wielki obraz przedstawiający Chrystusa Króla adorowanego przez dwóch aniołów oraz przez osiemnastu świętych i błogosławionych polskich. Sceny figuralne wykonał artysta malarz Kazimierz Drapiewski, zaś dekorację ornamentalną Marian Gierszewski.
Kościół w Nowej Wsi Wielkiej - wnętrze

Ołtarz Główny autorstwa bydgoskich artystów Alfonsa Górnego (rzeźby) i Jana Zacholskiego (prace malarskie i pozłotnicze). Po obu stronach obrazu Niepokalanej umieszczono figury św. Kazimierza Królewicza i św. Stanisława Kostki.
Kościół w Nowej Wsi Wielkiej - ołtarz główny

Dziękujemy Ks. Proboszczowi za ciekawe informacje związane z remontem świątyni.
Fot. Elżbieta Fazel.

Maj, 2018.

Ruiny dworu we wsi Dobiesławice

Ruiny dworu we wsi Dobiesławice gm. Inowrocław, woj. kujawsko-pomorskie.

Trudno w to uwierzyć ale kiedyś zapewne był to śliczny dworek, otoczony wspaniałym parkiem. Dzisiaj to ruiny, a dokładnie resztki ruin. Dwór w Dobiesławicach wybudowano  pod koniec XIX wieku. Był to budynek eklektyczny z przewagą elementów klasycyzujących. 
Ruiny dworu we wsi Dobiesławice

Inicjatorką budowy dworu była być może Helena Gąsiorowska, m.in.  fundatorka szpitala ortopedycznego w Poznaniu. Ostatnim właścicielem Dobiesławic był major Władysław Mały. Od 1946 r. użytkownikiem stał się SKR Wierzchosławice, który budynek przeznaczył na mieszkania dla pracowników, a po 1990 r. prywatny dzierżawca.
Jedyne zdjęcie dawnych pseudo-jońskich kolumn z frontonu dworu w Dobiesławicach pochodzi ze strony zabytek.pl

Dostęp do samego budynku jest bardzo utrudniony - gruz, chaszcze, itd. Dwór otaczał piękny - 6 ha park. Obecnie trudno to sobie wyobrazić.  Resztki budynku niszczeją w tempie astronomicznym i niedługo zapewne dwór zniknie zupełnie. Więcej szczęścia miał pobliski spichlerz - też z XIX wieku. Przynajmniej wiadomo, jak wygladał. Całość wpisana jest do rejestru zabytków.
Pozostałość po dawnym parku - dwór Dobiesławice

Kapliczka Maryjna nieopodal dworu w Dobiesławicach

Spichlerz z XIX wieku - dwór w Dobiesławicach

Fot. Elżbieta Fazel.
Maj, 2018r.

Neo-gotycki kościół we wsi Dobrcz

Kościół parafialny p.w. św. Wawrzyńca we wsi gminnej Dobrcz, ok. 20 km na północ od Bydgoszczy. Wzniesiony w latach 1850-59.
Kosciół we wsi Dobrcz

W roku 1894 wnętrze, jak i częściowo mury uległy zniszczeniu w pożarze. Odbudowa która miała miejsce w latach 1897-1898 nadała światyni cechy neogotyckie. Dobudowano także 30 metrową kwadratową wieżę przy północno-zachodnim rogu.
Kościół parafialny w Dobrczu

Po II w.ś. budynek kilkakrotnie modernizowano. We wnętrzu kościoła warto zwrócić uwagę na wspaniałe organy z przełomu XIX i XX wieku firmy E. Sauer z Frankfurtu nad Odrą.

Kościół we wsi Dobrcz - widok od strony absydy

Fot. Elisabeth Fazel.

Kwiecień, 2018.

Malowniczy kościół we wsi Kozielec na Skarpie Nadwiślańskiej

Malowniczy katolicki kościół  Niepokalanego Poczęcia NMP  we wsi Kozielec, gmina Dobrcz, województwo kujawsko-pomorskie.
English: Wooden Church of the Immaculate Conception of the Blessed Virgin Mary (1905) in village Kozielec, in north-central Poland.

Wybudowany w 1906 roku jako protestancki. Po II wojnie światowej miejscowość została opuszczona przez mieszkańców narodowości niemieckiej, a kościółek  w 1947 roku został przekazany przez władze wspólnoty protestanckiej z Bydgoszczy  Kościołowi Rzymskokatolickiemu. Kościół w Kozielcu  jest kościółem filialnym parafii we Włókach. Od 1991 roku kościół w Kozielcu znajduje się w rejestrze zabytków.
Kościół we wsi Kozielec

Świątynia w Kozielcu zbudowana jest z muru pruskiego i  oszalowana deskami.

Nie dość, że sam kościół jest uroczy, to w dodatku można go podziwiać w pięknej scenerii w Parku na Skarpie Nadwiślańskiej z nowym wpisanym w krajobraz i architekturę kamiennym ogrodzeniem. Zabytkowy budynek sakralny i jego otoczenie został pięknie odnowiony m.in. staraniem miejscowej społeczności.

Drewniany kościół we wsi Kozielec

Zdjęcie w oryginalnym rozmiarze na 500px.com Drewniany kościół we wsi Kozielec

Na małym przykościelnym cmentarzu znajduje się obelisk poświęcony śp. Mirosławy Duszyńskiej - miejscowej nauczycielki i wieloletniego sołtysa wsi Kozielec.

Pamięci Alfredy Duszyńskiej, cmentarz we wsi Kozielec

Zauroczona miejscowym krajobrazem, pani Duszyńska w latach 90. była pomysłodawczynią i realizatorką tzw. ścieżki edukacyjnej. Jej idee są realizowane i dzisiaj, a gmina Dobrcz organizuje coroczny Konkurs Ekologiczny jej imienia.

Natura w Kozielcu

Kozielec po raz pierwszy został wzmiankowany w  już w 1290 roku. - o czym donosi Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego. Wieś słynęła z hodowli drzew owocowych i produkcji wina. Dzisiaj sadowników i rolników w Kozielcu jest niewielu. 

Kozielec, park koło kościoła

Warto jednak zwiedzieć okolice, to prawdziwy raj dla miłośników wędrówek, historii, fotografów,malarzy a przede wszystkim miłośników czystej natury. Okolice są częścią Zespołu Parków Krajobrazowych Chełmińskiego i Nadwiślańskiego.

Kozielec, widok ze skarpy nadwiślańskiej w pobliżu kościoła

Wykorzystano: polskaniezwykla.pl
Fot. Elisabeth Fazel. Kwiecień, 2018.

O drewnianych kościołach w woj. kujawsko-pomorskim, także tutaj:
Drewniany kościół we wsi Ślesin
Drewniany kościół we wsi Liszkowo
Drewniany kościół we wsi Niestronno

Pałacyk myśliwski Skórzewskich w Brzozie pod Bydgoszczą

Pałac myśliwski Mochyłek - w pobliżu wsi Brzoza, w gminie Nowa Wieś Wielka pod Bydgoszczą.

Ze względu na oddalenie od głównej drogi i trudny dojazd - mało znany, urokliwy obiekt zabytkowy z końca 19 w. Należał do rodu Skórzewskich, właścicieli dóbr w Lubostroniu, gdzie znajdowała się ich główna rezydencja. Po II w.ś. przejęty przez PFZ niszczał aż do czasu zakupienia przez osobę prywatną. Przeprowadzony remont w 1991 roku nie spowodował istotnych zmian w pierwotnej architekturze. Stylistycznie forma budowli odpowiada eklektyzmowi z elementami neogotyku angielskiego. Twórcą pałacu (dworku) Mochyłek mógł być Korneli Gabrielski, który w dobrach lubostrońskich przez kilka lat był budowniczym.
Pałac myśliwski Mochyłek w gm. Brzoza pod Bydgoszczą

Dojazd do dworku (pałacyku) w Mochyłku nie należy do łatwych. Szczególnie zimą.

Deutsche Zusammenfassung

Polnische Denkmäler - Jagdschlösschen "Mochyłek", Gemeinde Nowa Wieś Wielka,  Landkreis Bydgoszcz
Polish monuments -  former hunting lodge "Mochyłek" in Brzoza, a village in the administrative district of Gmina Nowa Wieś Wielka, within Bydgoszcz County.

Fot. Elisabeth Fazel.

O ciekawej historii Rodu Skórzewskich - Czytaj tutaj

Kościół we wsi Brzoza pod Bydgoszczą

Neoklasycystyczny kościół pw. Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski z 1938 roku we wsi  Brzoza  pod Bydgoszczą, gm. Nowa Wieś Wlk. 

Lokalizację kościoła wybrano nieprzypadkowo - w styczniu 1919 r. toczyły się tutaj walki w czasie powstania wielkopolskiego. Konsekracji kościoła dokonał kard. August Hlond, późniejszy prymas Polski. Kościół znajduje się przy drodze wojewódzkiej nr 254, w południowej części wsi Brzoza, w odległości ok. 10 km od miasta Bydgoszczy.
Kościół pw. Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski we wsi Brzoza

W czasie II wojny światowej kościół w Brzozie przejęli niemieccy ewangelicy. Polacy gromadzili się na modlitwie w Przyłękach, ale i tę świątynię wkrótce zamknięto. Na głównym ołtarzu ustawiono Grupę Ukrzyżowania wykonaną w 1937 roku przez bydgoskiego rzeźbiarza Bronisława Kłobuckiego pierwotnie dla kościoła Najświętszego Serca Pana Jezusa w Bydgoszczy.

Kościół pw. Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski we wsi Brzoza pod Bydgoszczą. Neobarokowe wnętrze.

Pomnik Powstańców Wielkopolskich w Brzozie koło Bydgoszczy znajduje się tuż obok parafialnego kościoła. Zniszczony przez Niemców w 1940 roku, został odbudowany w 2012 roku.

Pomnik Powstańców Wielkopolskich jest wierną repliką pomnika istniejącego w latach 1923-1940. Monument upamiętnia powstańców poległych w walkach o Brzozę w styczniu 1919 roku, kiedy to w wyniku bitwy z Niemcami zginęło tu dziewiętnastu młodych żołnierzy Pierwszego Pułku Grenadierów Kujawskich.

Polecane źródło: nowawieswielka.pl

Fot. Elżbieta Fazel.

Andrzej Szwalbe i jego kolekcja zabytkowych fortepianów w Ostromecku

Andrzej Szwalbe (1923-2002), to w Bydgoszczy człowiek - legenda. Napisano o nim dwie książki, ma w Bydgoszczy swoje pomniki i tablice upamietniające.

Największym jego pomnikiem jest jednak Bydgoska Dzielnica Muzyczna z Filharmonią Pomorską, której był inicjatorem i dyrektorem. W 1993 r. Rada Miasta przyznała Andrzejowi Szwalbe godność Honorowego Obywatela Bydgoszczy. Był to pierwszy tytuł Honorowego Obywatela przyznany od 1945 r.

Pomnik Andrzeja Szwalbe w Dzielnicy Muzycznej w Bydgoszczy. W tle Akademia Muzyczna.

Na tym blogu zajmę się jednak tylko jednym jego dziełem - unikatową w skali europejskiej kolekcją zabytkowych fortepianów, która obecnie mieści się w pałacu Mostowskich w podbydgoskim Ostromecku (woj. kujawsko-pomorskie). Między innymi dlatego, że jestem mu to winien. Na początku lat 80 ubiegłego wieku miałem zaszczyt spotkać się tam z nim. I nie miałem dla niego za dużo czasu czego żałuję do dzisiaj. CDN...

Pianino Andrzeja Szwalbe z starym pałacu w Ostromecku.

Andrzej Szwalbe was the director of Jan Paderewski Philharmonic in Bydgoszcz and  a social, cultural and music life promoter in Bydgoszcz, Poland.

Fragment kolekcji im. Andrzeja Szwalbe w Ostromecku - fortepian Johann Friedrich Marty. Więcej eksponatów

Andrzej Gawroński, kierownik pracowni pałacowej w Zespole Parkowo-Pałacowym w Ostromecku prezentuje książkę-album "Kolekcja zabytkowych fortepianów im. Andrzeja Szwalbego w Ostromecku" aut. Beniamin Vogel.

"Gabinet" Andrzeja Szwalbe w strarym pałacu w Ostromecku.

Pałac Mostowskich w Ostromecku pod Bydgoszczą.

Filharmonia Pomorska w Bydgoszczy.

Zdjęcia rodzinne Andrzeja Szwalbe - stary pałac w Ostromecku.

Oryginalna teczka Andrzeja Szwalbe - stary pałac w Ostromecku.

Dziękujemy panu Andrzejowi Gawronikowi za ciekawe opowieści i możliwość zwiedzenia pałacu i podziwiania kolekcji zabytkowych pianin i fortepianów.

O Ostromecku /Eng/ Tutaj O produkcji fortepianów i pianin w Bydgoszczy można przeczytać Tutaj

Fot. Elisabeth Fazel. Ostromecko, 2017.

Stara Fara w Świeciu i Czterej Pancerni i Pies

Kościół Matki Bożej Częstochowskiej i św. Stanisława w Świeciu (woj. kujawsko-pomorskie)  nazywany także przez świecian Starą Farą.

Stara Fara w Świeciu zasługuje na miano jednej z najdłużej trwających budów sakralnych w Polsce! Budowa zabytkowego kościoła Św. Stanisława Biskupa w Świeciu rozpoczęła się w połowie XIV wieku i trwała około 300 lat. 
Świecie, Stara Fara za mgłą.

W międzyczasie Świecie zmieniło lokalizację - miasto przeniosło się na drugi brzeg rzeki i olbrzymia budowla sakralna stoi obecnie jakby "w szczerym polu". Widać to na zamieszczonych zdjęciach.

Świecie, Stara Fara

Oczywiście wojny z Krzyżakami i Potop Szwedzki zrobiły swoje. Do tego doszły zniszczenia dokonane przez Armię Czerwoną. Niestety po wojnie kompletu nieszczęść dopełniła dewastacja kościoła przez część okolicznych mieszkańców.

Świecie, Stara Fara

Odbudowy kościoła podjęto się dopiero w 1983 roku, zakończono w 1988. W 1990 utworzono parafię i do wezwania kościoła dodano tytuł Matki Boskiej Częstochowskiej. Prace remontowe trwają zresztą do dnia dzisiejszego.

Świecie, Stara Fara i fragmenty dawnych murów obronnych

Świątynia została wybudowana z cegły w stylu gotyckim w XV wieku (prezbiterium) i w połowie XVI wieku (nawy). Wezwanie św. Stanisława zostało przeniesione ze świątyni wcześniejszej położonej na terenie pomorskiego Świecia (obecnie teren Szpitala Psychiatrycznego). Nawa główna i wieża zostały ufundowane przez starostę świeckiego i wojewodę pomorskiego Jerzego Konopackiego.

Świecie, Stara Fara, wnętrze

Obok starej fary w Świeciu zobaczyć można nieźle zachowane fragmenty średniowiecznych obwarowań miejskich, w obrębie których zrekonstruowano Bramę Chełmińską.

Świecie, Stara Fara - dzwon z 1549 roku, przeniesiony z kościoła starofarnego.

Jako ciekawostkę można jeszcze dodać, że w połowie lat 60. ubw. w starej farze w Świeciu kręcono zdjęcia do kultowego serialu "Czterej pancerni i pies". Zniszczona Fara "wystąpiła" w w odcinku XVI - „Daleki patrol", stając się w pierwszych scenach scenerią randki Janka z Marusią, a na Wiśle w okolicach Chełmna zrealizowano sceny przeprawy przez Odrę i scenę pojmania załogi „Rudego” w XIII odcinku - „Zakład o śmierć". 1966.

Fot. Elisabeth Fazel.

O Świeciu na tym blogu Tutaj

Legenda Cudownego Obrazu - Matka Boska Świecka Tutaj

Świecie, luty 2017.